In de vijfde week van de vastentijd lezen we Efeziërs 5. In het vierde hoofdstuk kwam voor het eerst de “wandel” van de Efeziërs ter sprake. Het is wel belangrijk dat ze het geheimenis door Christus nu hebben leren kennen (nl. dat heidenen en joden in Christus één zijn), maar dit zou zich moeten uiten in hun levenswandel.

Efeziërs 4 begint met de roeping en benadrukt opnieuw de eenheid (v. 1-6). Vervolgens zegt Paulus dat in de kerk mensen zijn aangesteld om dat lichaam met Christus aan het hoofd op te bouwen (v. 7-12). En die opbouw bestaat er dus in op één te worden in volwassenheid door geloof en kennis (v. 13-16). Dit eerste stukje is opnieuw een bevestiging van het feit dat Christus de “tools” gegeven heeft om dit te bewerkstelligen.

Hierna gaat hij in op wat het resultaat van die “tools”, de kennis en de genade zou moeten zijn: een levenswandel die anders is dat die van onwetende mensen (v. 17-24). Daarom moeten ze hun zondige leven afleggen en het goede doen (v. 25-32). Merk daarbij op dat het vooral gaat om zonden die de gemeenschap in gevaar kunnen brengen (leugen, zondige boosheid, diefstal, vuile taal, laster …). In het vijfde hoofdstuk gaat hij hierop verder.

  • Dag 1: Lees de tekst met Lectio Divina. Dit is eerder bezinnend en geen studie. Lees de tekst vier keer. De eerste keer lees je hem gewoon. Na de tweede keer vraag je je af of er een woord, een zinsdeel of een zin is die je opvalt. Na de derde keer denk je na over de vraag waarom dat woord of dat zinsdeel opvalt (wat is de link met je leven). Na de vierde keer denk je na over de vraag of God je iets wil duidelijk maken door dit woord/zinsdeel. Dank en bid over wat God je duidelijk maakt. Als je niets opvalt is dat geen probleem. Soms spreekt de Bijbel niet onmiddellijk tegen je.
  • Dag 2: Print de tekst uit (de tekst kun je HIER downloaden) en pas de Zweedse methode toe op de tekst. Meer uitleg vind je HIER. Waar gaat deze tekst volgens jou over? Zie je een link met je eigen leven?
  • Dag 3: Pas een manuscriptstudie toe. Duid de volgende zaken aan: kernwoorden, woorden die herhaald worden, moeilijke delen, vragen, tegenstellingen, etc. Probeer ook structuur in de tekst te brengen. Probeer vandaag te focussen op de observatie en probeer ook al antwoorden te zoeken op de vragen die je krijgt.
  • Dag 4: Probeer Ef. 5:21-6:9 te vertalen naar een hedendaagse context. (Zie opmerkingen.)
  • Dag 5: Lees de tekst opnieuw, maar ga nu op basis van de Zweedse methode, de manuscriptstudie en de “vertaling” nadenken over de praktische implicaties voor je leven. Op welk aspect van jouw leven is er verandering nodig om een navolger van God te worden? Welke mensen heb jij onheus behandeld? Wees concreet. Neem desnoods één iemand en werk deze week aan vergeving/een betere omgang.
  • Dag 6: Verwerk wat je hebt geleerd door een creatief gebed. Voorbeelde: een schrijfgebed, een brief aan God, een gebedswandeling, een gedicht, bidden met de krant open (bidden voor verzoening in de wereld) …

Opmerkingen:

  • De belangrijkste opmerking bij dit stuk gaat over de ongelukkige onderverdeling van het vijfde hoofdstuk. Er wordt nu zowel in de NBG als in de HSV een breuk tussen v. 21 en v. 22 geplaatst. Daardoor gaan mensen dit meestal los van elkaar lezen. In v. 21 staat dat mensen in de kerk elkaar onderdanig moeten zijn. In v. 22 staat in het Griek geen werkwoord. Dus v. 22 is nauw verbonden met v. 21. Het is duidelijk wat wat volgt, een illustratie is van v. 21.
  • Wij zijn als westerlingen geneigd om v. 22-24 als onverantwoord te zien. Hoe kan Paulus dit zeggen? We moeten hierbij oppassen om onze tijd niet te verwarren met de context van het schrijven van de brief. Wat Paulus hier doet, is min of meer aankaarten wat er al aan het gebeuren is in de Grieks-Romeinse samenleving, maar hij geeft het wat kader. Besef dat in contrast met bijv. Aristoteles dit al een bijzondere vooruitgang is, want de vrouw wordt hier rechtstreeks aangesproken en er wordt niet gezegd tegen de man hoe hij ervoor moet zorgen dat zijn vrouw zich gedraagt. Er is dus (bij mijn weten een van de eerste keren in de geschiedenis) dat de vrouw in een patriarchale setting “ownership” krijgt over haar positie.
  • Hét revolutionaire voor de Grieks-Romeinse setting is echter dat Paulus de mannen oproept om hun vrouwen liefdevol te behandelen. De druk die Paulus hier op de verantwoordelijkheid van de man plaatst is gigantisch – zelfs vandaag, maar al zeker in de Grieks-Romeinse tijd. Het is in de context van eenheid in de kerk dat mannen beter voor hun vrouwen moeten zorgen. Neem daar nog bij dat in tegenstelling tot vandaag het huwelijk veeleer iets was van een contract dan een liefdesrelatie en je begrijpt onmiddellijk hoe ophefmakend dit is.

Op basis hiervan is het mijn voorstel dat je op basis van deze teksten niet onmiddellijk een argument hebt voor de man/vrouw-verhouding vandaag, maar eerder een opdracht om te zoeken naar machtsstructuren in jouw kerk en hoe de leiders zich ten dienste kunnen stellen van de zwakkeren in de kerk. Ik ben benieuwd naar reacties hierop.